«فرشید پاکذات» با افزایش آگاهی و اطلاع‌رسانی متناسب، به مردم این سرزمین کمک می‌کند تا برای موفقیت در زندگی، مشکلات مالی و مسائل خانوادگی، رسیدن به ثروت، غلبه بر ترس‌ها، تقویت اعتماد به نفس، افزایش خلاقیت، تربیت ضمیر ناخودآگاه، تنظیم اهداف و حل مشکلات مختلف زندگی خود تلاش کنند و شادترین زندگی را داشته باشند. با پیوستن به خانوادۀ فرشید پاکذات، اطلاعات متناسب با موفقیت در زندگی در اختیارتان قرار می‌گیرد.

امروز عضو شوید و ۱۰% تخفیف ویژه بگیرید

چطور مسئولیت پذیری رو به فرزند‌مون آموزش بدیم؟

آموزش مسئولیت پذیری به فرزندان یکی از بزرگ‌ترین وظایف والدینه چون در آینده بچه‌ها تاثیر قابل توجهی میذاره. مسئولیت پذیری در کودک با تجربیاتی که در خانواده بدست میاره بوجود میاد. بنابراین این خانواده هست که می‌تونه فرزند رو طوری پرورش بده که برای پذیرش مسئولیت از خودش علاقه نشون بده و اعتماد به نفس پذیرش مسئولیت رو داشته باشه.

در نتیجه والدین به جای اینکه با صحبت کردن با فرزندان‌شون سعی کنن اون‌ها رو مسئولیت پذیر پرورش بدن، باید رفتارهای خودشون رو طوری تغییر بدن که باعث بشه فرزندان مسئولیت پذیری تحویل جامعه بدن. در ادامه این نوشته روش‌ها و رفتارهایی که می‌تونه به مسئولیت پذیری فرزند شما کمک کنه رو معرفی می‌کنیم.

۱- خودتون الگوی خوبی باشید

خودتون الگوی خوبی باشید

والدینی که مسئولیت پذیر نیستن نمی‌تونن بچه‌ها مسئولیت پذیر تربیت کنن

والدین اولین الگوی فرزندان در زندگی هستند. اگه والدین توقعاتی که از فرزندشون دارند رو خودشون به صورت عملی انجام بدن، کودک اون‌ها به صورت خودکار اون رفتار رو یاد می‌گیره. پس برای اینکه فرزند مسئولیت پذیری داشته باشید خودتون باید مسئولیت پذیر باشید. مثلا اگه می‌خواید فرزندتون وسایلش رو سر جاش بذاره، در اولین قدم خودتون باید وسایل‌تون رو سر جاش بذارید.

۲- کارهاش رو اصلاح نکنید

اکثر پدر و مادرها تمایل دارند فرزندشون هر کاری رو بدون عیب و ایراد انجام بدن. بنابراین خیلی سریع سعی می‌کنن هر اشتباهی رو اصلاح کنن. وقتی شما تلاش می‌کنید اشتباه فرزندتون رو اصلاح کنید، دارید این پیام رو بهش می‌رسونید که تلاشت کافی نبوده. همین اعتماد به نفس بچه رو کم می‌کنه و برای مسئولیت پذیر بودن، نیاز به اعتماد به نفس بالا هست.

از طرفی وقتی مدام اشتباهات فرزندتون رو اصلاح کنید، اون به طور غیر مستقیم یاد می‌گیره که می‌تونه اشتباه کنه و همیشه یکی هست که اشتباهش رو درست کنه. همین تصور مانع مسئولیت پذیری کودک میشه. علاوه براین کسی که مسئولیت پذیر هست باید بتونه کاری که مسئولیت انجامش رو قبول کرده تا انتها و به درستی انجام بده.

وقتی شما اشتباه فرزندتون رو اصلاح می‌کنید، هم مانع این میشید که کار رو خودش به تنهایی تموم کنه، هم مانع این میشید که درست تموم کردن کار رو یاد بگیره. پس لطفا به جای اینکه کارهای فرزندتون رو اصلاح کنید، بهش فرصت اشتباه کردن بدید و برای اصلاح کارش راهنماییش کنید تا خودش اون کار رو تموم کنه.

۳- توقع‌تون متناسب با توان کودک باشه

انجام خیلی از کارها برای ما ساده و بدیهی هست. اما برای کودکان این طور نیست. پس باید دقت کنیم کاری که به عهده فرزندمون میذاریم براش قابل درک و در حد توانش باشه. البته فرزند شما باید یاد بگیره مسئولیت‌های بزرگ‌تر رو هم بپذیره. اما به این نکته توجه داشته باشید که اگه مسئولیت‌هایی که در حد توان فرزندمون نیست بهش واگذار کنیم، اون رو دلزده می‌کنیم. یعنی دقیقا کاری می‌کنیم که از مسئولیت پذیری فرار کنه.

برای اینکه فرزندمون مسئولیت پذیر بشه باید کاری کنیم که از انجام مسئولیتی که بهش سپرده شده لذت ببره.

۴- تقسیم کارهای بزرگ به کارهای کوچک

تقسیم کارهای بزرگ به کارهای کوچک

اجازه بدید فرزندتون کم کم کارهای بزرگ‌تر رو انجام بده

باید به مرور تلاش کنیم فرزندمون رو با مسئولیت‌های بزرگ‌تر هم آشنا بکنیم. بنابراین می‌تونیم مسئولیتی که شامل کارهای بزرگی میشه رو به کارهای کوچک‌تر تقسیم کنیم تا انجامش برای فرزندمون امکان‌پذیر باشه. مثلا اگه می‌خوایم مسئولیت آماده کردن میز غذا رو به فرزندمون محول کنیم، می‌تونیم این کار رو به بخش‌های کوچک‌تر مثل بردن و چیدن ظرف‌ها و… تقسیم کنیم.

البته ما فقط باید تقسیم‌بندی کارها رو انجام بدیم و روش انجام کار رو به عهده خود کودک بذاریم. مطمئن باشید فرزند شما از خلاقیتش استفاده می‌کنه و شما با دیدن این خلاقیت شاد میشید.

۵- اشتباه پیش میاد اما…

هیچکسی نیست که همه کارها رو بدون اشتباه انجام بده. اشتباه پیش میاد اما فرزند شما باید یاد بگیره مسئولیت اشتباهش رو خودش قبول کنه. شما هم به عنوان والدین نباید با خشونت و پرخاشگری باهاش رفتار کنید. مثلا اگه فرزند شما یک لیوان شیر رو ریخت کف آشپزخونه، به خودش یک دستمال برای تمیز کردن اون جا بدید. اینطوری فرزند شما متوجه میشه این خودش هست که باید اشتباهاتش رو درست کنه.

۶- از کلمات و جملات مثبت استفاده کنید

سعی کنید به جای استفاده از جملات منفی، از جملات مثبت استفاده کنید. مثلا به جای اینکه بگید: «اگه لباست رو عوض نکنی اجازه بازی کردن نداری» می‌تونید بگید: «اگه می‌خوای بازی کنی اول باید لباسات رو عوض کنی». وقتی از جملات مثبت استفاده می‌کنید، دارید مکانیزم تشویق رو جایگزین تنبیه می‌کنید که قطعا اثرگذاری بیشتری داره.

۷- بهشون اعتماد کنید

اگه مدام به بچه‌تون بگید: «تو نمی‌تونی این کارو انجام بدی، تو از پسش برنمیای»، چطوری توقع دارید فرزندتون مسئولیت پذیر بشه؟ معمولا جملات این طوری رو زمانی می‌گیم که یا به فرزند خودمون اعتماد نداریم، یا توقع بیش از حد ازش داریم و خودمون هم می‌دونیم نمی‌تونه از پس انجام کار بربیاد.

در حالت اول باید بدونید اگه شما به فرزند خودتون اعتماد نکنید، توان مسئولیت پذیری رو از اون می‌گیرید. پس بهش اجازه اشتباه کردن بدید تا بتونید رشدش رو ببینید. در حالت دوم همونطور که در مورد ۳ گفتیم باید توقع‌تون متناسب با توانایی فرزندتون باشه تا مانع مسئولیت پذیری اون نشید.

۸- پیگیر باشید

باید اجازه بدید فرزندتون کارش رو خودش انجام بده، اما در کنارش باشید و کارش رو پیگیری کنید. سعی کنید به صورت یک حامی اینکار رو انجام بدید. این باعث میشه فرزندتون اعتماد به نفس بیشتری پیدا کنه. وقتی می‌خواید پیگیر کار فرزندتون باشید باید به ۲ نکته توجه کنید. یکی اینکه حس وابستگی در فرزندتون ایجاد نکنید. یکی هم اینکه پیگیری شما جنبه دخالت کردن نداشته باشه.

۹- به فرزندتون حق انتخاب بدید

برای اینکه فرزندتون مسئولیت پذیر بشه، به جای اینکه یک کار مشخص رو به عهده‌اش بذارید می‌تونید بهش حق انتخاب بدید. مثلا می‌تونید بگید: «امروز به کمکت نیاز دارم، تو شستن ظرف‌ها کمکم میکنی یا جمع کردن سفره؟»

۱۰- فرزندتون رو دست کم نگیرید

همونطور که گفتیم نباید توقع شما بیشتر از توان فرزندتون باشه، نباید فرزندتون رو دست کم بگیرید. گاهی اوقات والدین کارهایی رو برای فرزندشون انجام میدن که از عهده خود کودک برمیاد. پس برای مسئولیت پذیر شدن فرزندتون سعی کنید توانایی‌هایی که داره رو به خوبی بشناسید و بهش اجازه بدید کارهاش رو خودش انجام بده.

۱۱- گذر از بازی به مسئولیت پذیری

بازی می‌تونه عامل مهمی در مسئولیت پذیری بچه‌ها باشه. اما باید به مرور مسئولیت پذیری از حالت بازی عبور کنه و به یکی از ویژگی‌های فرزندمون تبدیل بشه. ممکنه ابتدا فرزندمون رو به عنوان بازی هدایت کنیم که اسباب بازی‌هاش رو خودش جمع کنه. بعدها ممکنه فرزند ما این کار رو چون بزرگ‌ترها میگن انجام بده، اما باید در نهایت به جایی برسه که چون خودش مسئول مرتب کردن وسایلش هست، اسباب بازی‌هاش رو جمع کنه.

پرورش حس مسئولیت پذیری در کودکان چه نتایج مثبتی داره؟

کودک می‌تونه بین کاری که انجام میده و نتیجه‌ای که بدست میاد ارتباط منطقی برقرار کنه. همین باعث میشه برای گرفتن نتیجه‌ی مثبت درونش انگیزه بوجود بیاد. وقتی مسئولیتی به فرزندمون واگذار می‌کنیم، می‌تونیم توانایی‌هاش رو بهتر بشناسیم و با نقاظ ضعف و قوتش بیشتر آشنا بشیم.

وقتی کودک داره مسئولیتی رو انجام میده، بعضی از ویژگی‌های شخصیتش مثل صبر، صداقت، انعطاف‌پذیری و… مشخص میشه. همین باعث میشه والدین بتونن صفاتی که لازم هست رو در کودکشون تقویت کنن. وقتی مسئولیتی رو به کودکمون واگذار می‌کنیم، کودکمون رو از مصرف کنندگی به سمت موثر بودن هدایت می‌کنیم. همین مسئله می‌تونه کمک زیادی به فرزندمون بکنه تا آینده‌ی درخشانی داشته باشه.

امیدواریم با توجه به نکات بالا بتونید فرزندان مسئولیت پذیری رو تربیت کنید تا آينده‌ی درخشانی داشته باشن.

گروه آموزشی پژوهشی فرشید پاکذات